Правiлы карыстання бібліятэкамі

1. Правілы карыстання бібліятэкамі Дзяржаўнай установы культуры "Цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма г. Гродна" (далей - Правілы; далей ДУК "ЦБС г. Гродна") распрацаваныя ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб культуры ад 20.07.2016 №413-З, Статутам ДУК "ЦБС г.Гродна", іншымі актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь.
2. У дадзеных Правілах выкарыстоўваюцца тэрміны ў значэннях, вызначаных у Кодэксе Рэспублікі Беларусь аб культуры ад 20.07.2016 №413-З.
3. Правілы рэгламентуюць узаемаадносіны карыстальнікаў і бібліятэкі ў працэсе бібліятэчнага, інфармацыйнага, даведачна-бібліяграфічнага абслугоўвання.
4. Парадак карыстання бібліятэкай, іх фондамі, пералік асноўных паслуг і ўмовы іх прадастаўлення ўстанаўліваюцца ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб культуры ад 20.07.2016 №413-З.
5. Права на карыстанне бібліятэкамі "ЦБС г. Гродна" мае любая фізічная асоба незалежна ад полу, узросту, нацыянальнасці, адукацыі, сацыяльнага становішча, палітычных і рэлігійных перакананняў і прафесійнай прыналежнасці, а таксама любая юрыдычная асоба незалежна ад формы ўласнасці і ведамаснай падпарадкаванасці.
6. Карыстальнікі бібліятэкі ў адпаведнасці з індывідуальнымі патрэбамі і інтарэсамі маюць права на свабоднае і бясплатнае атрыманне паслуг бібліятэкі, акрамя дадатковых (платных) паслуг.
7. Непаўналетнія асобы маюць права на бібліятэчнае, інфармацыйнае і даведачна-бібліяграфічнае абслугоўванне ў бібліятэках-філіялах "ЦБС г. Гродна".
8. Асобы з аслабленым зрокам і асобы, якія страцілі зрок, маюць права на бібліятэчнае, інфармацыйнае і даведачна-бібліяграфічнае абслугоўванне і атрыманне дакументаў на спецыяльных носьбітах інфармацыі ў спецыяльнай бібліятэцы для інвалідаў па зроку "ЦБС г. Гродна".
9. Інваліды і іншыя фізічна аслабленыя асобы, якія не могуць наведваць бібліятэку па месцы жыхарства па прычыне пажылога ўзросту, абмежаваных фізічных магчымасцей, маюць пераважнае права атрымліваць дакументы з бібліятэчных фондаў праз нестацыянарныя формы абслугоўвання.
10. Доступ да дакументаў з бібліятэчных фондаў і інфармацыйных рэсурсаў можа быць абмежаваны ў выпадках, прадугледжаных заканадаўчымі актамі.
11. Карыстальнікі бібліятэкі маюць права: 11.1. наведваць бібліятэку ў адпаведнасці з рэжымам яе работы;
11.2. бясплатна атрымліваць поўную інфармацыю аб складзе змесце бібліятэчных фондаў;
11.3. бясплатна атрымліваць кансультацыйную дапамогу ў пошуку крыніц інфармацыі;
11.4. атрымліваць у часовае карыстанне дакументы з фондаў бібліятэкі для работы ў чытальнай зале бясплатна ў неабмежаванай колькасці асобнікаў; для працы на даму платна у колькасці не больш за 5 асобнікаў у адпаведнасці з дадатковай платнай паслугай згодна Палажэння аб пазабюджэтнай дзейнасці "ЦБС г. Гродна";
11.5. атрымліваць у часовае карыстанне дакументы ў колькасці не больш за 5 асобнікаў на абанемент на тэрмін да 30-ці дзён для бібліятэк, якія абслугоўваюць дарослага чытача, на тэрмін да 15-ці дзён для дзіцячых бібліятэк-філіялаў; тэрмін карыстання новымі выданнямі, выданнямі павышанага попыту або камерцыйнага (платнага) абанемента можа быць скарочаны да 7-10 дзён на меркаванне бібліятэкара і ў адпаведнасці з Палажэннем аб камерцыйным фондзе "ЦБС г. Гродна";
11.6. працягваць тэрмін карыстання дакументам(амі) на абанеменце пры ўмове адсутнасці запытаў з боку іншых карыстальнікаў на гэты дакумент яшчэ на 30 дзён у бібліятэках, якія абслугоўваюць дарослага чытача; на 15 дзён – у дзіцячых бібліятэках-філіялах; далейшае падаўжэнне тэрміну карыстання дакументамі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Палажэннем аб пазабюджэтнай дзейнасці "ЦБС г. Гродна" (платна).
11.7. карыстацца двума спосабамі падаўжэння тэрміну карыстання дакументам(мі): наведаць бібліятэку з прад'яўленнем альбо непрад'яўленнем узятых дакумента(аў), патэлефанаваць у бібліятэку з просьбай аб падаўжэнні. У выпадку падаўжэння тэрміну карыстання выданнямі пасля тэлефоннага званка  ва ўкладышы фармуляра ставіцца дата наведвання, запісваюцца выданні, а ў раздзеле "нататка бібліятэкара" робіцца адзнака "па званку", прастаўляецца дата і час званка. Падчас наступнага наведваньня бібліятэкі карыстальнік ставіць подпісы насупраць падоўжаных па званку выданняў і аплачвае карыстанне імі, калі тэрмін карыстання перавысіў ўказаны ў пунктах 11.5, 11.6 дадзеных Правіл.
11.8. пры часовым пражыванні ў зоне абслугоўвання бібліятэкі (службовая камандзіроўка, адпачынак і г.д.) карыстацца толькі чытальнымі заламі;
11.9. атрымліваць доступ да электронных інфармацыйных рэсурсаў у адпаведнасці з правіламі карыстання бібліятэкай;
11.10. атрымліваць дакументы або іх копіі па міжбібліятэчнаму абанементу, у тым ліку з выкарыстаннем сістэмы электроннай дастаўкі дакументаў, на ўмовах бібліятэк-фондатрымальнікаў;
11.11. ўдзельнічаць у культурных мерапрыемствах, якія праводзяцца бібліятэкай для карыстальнікаў, быць членам клуба па інтарэсах, які арганізаваны пры бібліятэцы;
11.12. выкарыстоўваць у зонах абслугоўвання чытачоў тэхнічныя прылады на аўтаномным пітанні без гукавых сігналаў за выключэннем капіявальных прыбораў (сканараў, аўдыё-і відэаапаратуры, мабільных тэлефонаў і іншых тэхнічных сродкаў у мэтах фота- і відэаздымкі дакументаў з бібліятэчных фондаў;
11.13. карыстацца мабільнымі тэлефонамі толькі па-за зон абслугоўвання чытачоў;
11.14. звяртацца да прадстаўнікоў адміністрацыі бібліятэкі з прапановамі, заўвагамі, скаргамі па ўсіх пытаннях, якія тычацца абслугоўвання, арганізацыі інфармацыйных рэсурсаў і паслуг;
11.15. карыстацца іншымі відамі паслуг, у тым ліку платных, пералік якіх устаноўлены бібліятэкай і зацверджаны ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь;
11.16. удзельнічаць у дзейнасці апякунскіх саветаў, аб'яднанняў карыстальнікаў бібліятэк.
12. Карыстальнікі бібліятэкі абавязаны:
12.1. выконваць правілы карыстання бібліятэкай і прытрымлівацца рэжыму работы бібліятэкі;
12.2. беражліва адносіцца да бібліятэчных фондаў; пры атрыманні дакументаў з якімі-небудзь дэфектамі карыстальнік павінен паведаміць аб гэтым бібліятэкару;
12.3. не вымаць карткі з каталогаў і картатэк, не рабіць на іх паметак;
12.4. вяртаць дакументы ў вызначаны бібліятэкай тэрмін; падаўжаць тэрмін карыстання дакументам (амі) у адпаведнасці з дадзенымі Правіламі (11.6, 11.7);
12.5. працаваць на аўтаматызаваным працоўным месцы (АРМ) карыстальніка;
12.6. адключаць гукавы сігнал мабільнага тэлефона ў чытальных залах;
12.7. беражліва адносіцца да маёмасці бібліятэкі і абсталявання, кампенсаваць шкоду, прычыненую бібліятэцы, у выпадку яго псавання;
12.8. штогод праходзіць рэгістрацыю карыстальнікаў (чытачоў) у тэрмін і ў адпаведнасці з парадкам, устаноўленым бібліятэкай; карыстальнікі, якія не прайшлі рэгістрацыю, бібліятэкай не абслугоўваюцца;
12.9. захоўваць грамадскі парадак і чысціню ў памяшканнях бібліятэкі, паважаць правы іншых карыстальнікаў;
12.10. мець ахайны знешні выгляд;
12.11. у надзвычайных сітуацыях (пажар, аварыя, пагроза тэрарыстычнага акта і іншыя) выконваць патрабаванні работнікаў бібліятэкі, органаў унутраных спраў, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях;
12.12. даць тлумачэнні адміністрацыі бібліятэкі ў выпадку парушэння гэтых правілаў.
13. Карыстальнікам бібліятэкі забараняецца:
13.1. наведваць бібліятэку ў стане алкагольнага ап'янення, або ў стане, выкліканым ужываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў;
13.2. уваходзіць у будынак бібліятэкі з жывёламі, за выключэннем карыстальнікаў – асоб з аслабленым зрокам і асоб, якія страцілі зрок, – у суправаджэнні сабакі-павадыра;
13.3. уносіць у бібліятэку любыя друкаваныя выданні, дакументы на электронных і іншых носьбітах, рэжучыя, колючыя прадметы;
13.4. выносіць дакументы з памяшкання бібліятэкі без запісу ў формах уліку, прынятых бібліятэкай;
13.5. уносіць і выкарыстоўваць розныя капіявальныя прыборы (сканеры, аўдыё-, фота- і відэаапаратуру);
13.6. выкарыстоўваць капіявальныя прыборы (сканеры, аўдыё-і відэаапаратуру), мабільныя тэлефоны ў мэтах відэаздымкі і фатаграфавання дакументаў з фондаў бібліятэкі;
13.7. перадаваць білет чытача іншым асобам або карыстацца білетам іншай асобы;
13.8. парушаць інструкцыі па карыстанню кампутарамі ў бібліятэцы;
13.9. прымаць ежу ў зонах абслугоўвання чытачоў, распіваць спіртныя напоі, курыць у памяшканнях бібліятэкі;
13.10. заходзіць у службовыя памяшканні; карыстацца службовымі тэлефонамі без дазволу супрацоўнікаў бібліятэкі;
13.11. самавольна размяшчаць аб'явы, афішы, іншыя рэкламныя матэрыялы, ажыццяўляць камерцыйную дзейнасць у памяшканнях бібліятэкі;
13.12. парушаць нормы грамадскага парадку, цішыню, ствараць непрацоўным абстаноўку ў памяшканнях бібліятэкі;
13.13. асобам, якія не захоўваюць дадзеныя правілы, можа быць зроблена заўвага, прапанавана пакінуць будынак бібліятэкі.
14. Рэгістрацыя грамадзян у якасці карыстальнікаў бібліятэк ажыццяўляецца непасрэдна ў бібліятэцы або на афіцыйным сайце сеткі Інтэрнэт (калі ў бібліятэцы прадугледжана такая форма). Парадак рэгістрацыі карыстальнікаў зацвярджаецца дырэктарам ДУК "ЦБС г. Гродна" па ўзгадненні з начальнікам аддзела культуры Гродзенскага гарвыканкама.
15. Для рэгістрацыі ў якасці карыстальніка бібліятэкі грамадзянін павінен прад'явіць пашпарт або іншы дакумент, які сведчыць пра асобу. Паведаміць неабходныя звесткі для афармлення рэгістрацыйных формаў, вызначаных (зацверджаных) бібліятэкай, азнаёміцца з зацверджанымі Правіламі карыстання бібліятэкай і пацвердзіць згоду на іх выкананне асабістым подпісам.
16. рэгістрацыйныя формы (фармуляр чытача) афармляюцца ў ручным або аўтаматызаваным рэжыме работнікам бібліятэкі ў прысутнасці карыстальніка.
17. рэгістрацыя непаўналетніх ва ўзросце да чатырнаццаці гадоў у якасці карыстальнікаў бібліятэкі праводзіцца ў прысутнасці бацькоў, законных прадстаўнікоў па прад'яўленні апошнімі пашпарта або іншага дакумента, які сведчыць пра асобу.
18. Рэгістрацыя юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў у якасці карыстальнікаў бібліятэк ажыццяўляецца на падставе дагавора аб бібліятэчнай, інфармацыйным, даведачна-бібліяграфічным абслугоўванні.
19. У выпадку страты, пашкоджання дакументаў з фондаў бібліятэкі карыстальнікі замяняюць іх ідэнтычнымі, раўнацэннымі дакументамі, у тым ліку ў выглядзе копій. Пры адсутнасці магчымасці замены дакументаў адміністрацыя бібліятэкі можа запатрабаваць кампенсацыі прычыненых страт у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
20. карыстальнікі бібліятэкі, якія нанеслі шкоду маёмасці бібліятэкі (камп'ютэры, аргтэхніка, мэбля, электраабсталяванне і іншае.
21. Адказнасць за гібель ці пашкоджанне дакументаў з фондаў бібліятэкі непаўналетнімі карыстальнікамі, за нанясенне шкоды маёмасці бібліятэкі нясуць іх бацькі альбо апекуны, папячыцелi дзіцячай установы, пад наглядам якіх яны знаходзяцца.
22. Карыстальнікам бібліятэкі, якія парушылі тэрміны вяртання дакументаў з фондаў бібліятэкі, да моманту вяртання гэтых дакументаў выдача новых дакументаў не ажыццяўляецца.

Дадатковая інфармацыя